RENISET English

Klasik Çince

文言文

En eski biçimi kehanet kemiği yazısıdır (甲骨文, MÖ 1200). Doğu Asya'nın 3000 yıl boyunca ortak yazı diliydi. Kehanet kemiği ve mühür yazısı glifleri Unicode'da kodlanmamıştır.

ÇağMÖ 1200 – MS 1900
Dil ailesiÇin-Tibet
BölgeÇin, Kore, Japonya, Vietnam
Durumçözüldü
YazıHan Karakterleri (文言文)

Sözlükten

KelimeAnlamıNot
天gök, cennet, doğatiān · 天命 tiānmìng 'göğün buyruğu' Çin siyasetinin temeli
地yer, toprakdì
人insan, kişirén
王kral, hükümdarwáng
帝imparator, yüce tanrıdì · Şang hanedanında baş tanrı Shangdi
神tanrı, ruhshén
鬼hayalet, ata ruhuguǐ
日güneş, günrì
月ayyuè
星yıldızxīng
山dağshān
水sushuǐ
火ateşhuǒ
木ağaç, odunmù
金altın, madenjīn
土topraktǔ · 五行 beş unsurdan biri
風rüzgârfēng
雨yağmuryǔ
大büyükdà
小küçükxiǎo
善iyi, erdemlishàn
惡kötüè
美güzelměi
首başshǒu
目gözmù
口ağızkǒu
手elshǒu
足ayak, yeterlizú
心kalp, zihinxīn
生yaşam, doğmakshēng
死ölümsǐ
言söz, konuşmakyán
曰der kiyuē · 子曰 'Usta dedi ki' — Konfüçyüs'ün Seçmeler'i
文yazı, kültür, metinwén
字karakter, harfzì
書kitap, yazmakshū
母annemǔ
父babafù
子çocuk, oğul, ustazǐ · 孔子 Konfüçyüs
女kadınnǚ
男erkeknán
兄ağabeyxiōng
弟küçük kardeşdì
犬köpekquǎn
馬atmǎ
牛öküz, sığırniú
羊koyunyáng
鳥kuşniǎo
魚balıkyú
龍ejderhalóng
石taşshí
玉yeşimyù
食yemekshí
酒şarap, içkijiǔ
米pirinçmǐ
戰savaşzhàn
和uyum, barışhé
愛sevgi, aşkài
道yol, Tao, öğretidào · Taoculuğun merkezi kavramı
德erdemdé · 道德經 Tao Te Ching
仁insanlık, iyilikseverlikrén · Konfüçyüs ahlakının özü
義doğruluk, adaletyì
禮ayin, görgü, düzenlǐ
智bilgelikzhì
信güven, sadakatxìn
孝evlat sadakatixiào
君bey, soylu kişijūn · 君子 'erdemli insan'
臣bakan, tebaachén
民halkmín
國ülke, devletguó
城şehir, surchéng
家ev, ailejiā
我benwǒ
汝senrǔ
有olmak, sahip olmakyǒu
無yok, hiçlikwú · Taocu düşüncenin anahtarı
行gitmek, yürümek, davranışxíng
來gelmeklái
見görmekjiàn
聞duymakwén
知bilmekzhī
為yapmak, olmakwéi · 無為 wúwéi 'eylemsizlik'
卜fal, kehanetbǔ · Kehanet kemiklerinin işlevi
甲骨kehanet kemiğijiǎgǔ · Çincenin en eski yazılı biçimi, MÖ 1200
中國Çinzhōngguó 'orta ülke'
一bir, 1yī
二iki, 2èr
三üç, 3sān
四dört, 4sì
五beş, 5wǔ · 五行 beş unsur
六altı, 6liù
七yedi, 7qī
八sekiz, 8bā · uğurlu sayı
九dokuz, 9jiǔ · imparatorluk sayısı
十on, 10shí
百yüz, 100bǎi
千bin, 1000qiān
萬on bin, sayısızwàn · 萬歲 'on bin yıl yaşa'
白beyazbái · batı ve yas rengi
黑siyahhēi · kuzey ve su
赤kızılchì · güney ve ateş
青mavi-yeşil, gökqīng · doğu; Çincede mavi ile yeşil tek renkti
黃sarıhuáng · merkez ve imparator rengi; 黃河 Sarı Irmak
海denizhǎi
河nehir, Sarı Irmakhé
江büyük nehir, Yangtzejiāng
林ormanlín · iki ağaç
田tarlatián
雲bulutyún
雪karxuě
春ilkbaharchūn
夏yazxià · aynı zamanda Xia hanedanı
秋sonbaharqiū · 春秋 'İlkbahar ve Sonbahar Yıllıkları'
冬kışdōng
年yılnián
時zaman, mevsimshí
今şimdijīn
古eski, antikgǔ
聖kutsal, bilgeshèng · 聖人 kusursuz bilge
賢erdemli, yetkinxián
師usta, öğretmenshī
學öğrenmek, okulxué · 學而時習之 'öğrenip zamanında uygulamak'
兵asker, silahbīng · 孫子兵法 Sun Zi'nin Savaş Sanatı
馬車savaş arabasımǎchē
劍kılıçjiàn
弓yaygōng
船gemichuán
車arabachē
絲ipeksī · İpek Yolu'nun 'si'si; Yunanca 'ser' buradan
茶çaychá · Türkçe 'çay' bu sözcükten
禮2tören, nezaketlǐ
命buyruk, kader, yaşammìng · 天命 göğün buyruğu
氣soluk, yaşam enerjisi, qiqì
陰yin, gölgeli yanyīn
陽yang, güneşli yanyáng
太極Taiji, yüce kutuptàijí
易değişim, kolayyì · 易經 Değişimler Kitabı
空boşlukkōng · Budist 'şunyata'nın karşılığı
佛Budafó
心2zihin, niyetxīn
夢rüyamèng · Zhuangzi'nin kelebek rüyası
詩şiirshī · 詩經 Şiirler Kitabı
樂müzik, neşeyuè / lè
畫resimhuà
筆fırça, kalembǐ
墨mürekkepmò
紙kâğıtzhǐ · MS 105'te icat edildi
食2yemek yemekshí
飲içmekyǐn
走koşmak, gitmekzǒu
立durmak, kurmaklì
坐oturmakzuò
殺öldürmekshā
愛2sevmekài
懼korkmakjù
孔子KonfüçyüsKǒngzǐ 'Usta Kong', MÖ 551-479
老子Lao ZiLǎozǐ 'Yaşlı Usta', Tao Te Ching'in yazarı
莊子Zhuang ZiZhuāngzǐ · kelebek rüyasının sahibi
孫子Sun ZiSūnzǐ · Savaş Sanatı

Sık sorulanlar

Klasik Çince ne zaman konuşuldu?

MÖ 1200 – MS 1900 döneminde.

Klasik Çince hangi yazıyla yazılır?

Han Karakterleri (文言文) ile yazılır.

Klasik Çince hangi dil ailesinden?

Çin-Tibet.