nešili
Yazılı en eski Hint-Avrupa dili. Boğazkale arşivlerinden biliniyor.
| Çağ | MÖ 1650 – MÖ 1180 |
|---|---|
| Dil ailesi | Hint-Avrupa (Anadolu) |
| Bölge | Anadolu (Hattuşa) |
| Durum | çözüldü |
| Yazı | Çivi Yazısı (Sumer-Akad) |
| Ayrıca şu yazıyla da yazılır | Luvi Hiyeroglifi |
| Kelime | Anlamı | Not |
|---|---|---|
| siu | tanrı | šiu- / DINGIR |
| labarna | kral unvanı | Hitit krallarının geleneksel unvanı |
| hassu | kral | ḫaššu- |
| tawananna | kraliçe | Hitit kraliçe unvanı |
| antuhsa | insan, adam | antuḫša- |
| per | ev | pér / parn- |
| utne | ülke, toprak | utnē |
| nepis | gök | nepiš |
| tekan | yer, toprak | tēkan |
| watar | su | İngilizce 'water' ile aynı Hint-Avrupa kökünden |
| istanu | güneş, güneş tanrısı | Ištanu |
| arma | ay | |
| hasterza | yıldız | ḫašterza |
| salli | büyük | šalli- |
| assu | iyi | aššu- |
| idalu | kötü | idālu- |
| harsar | baş | ḫaršar |
| sakuwa | göz | šakuwa |
| kessar | el | keššar |
| huis | yaşamak, yaşam | ḫuiš- |
| akk | ölmek | akk- |
| memiya | söz, konuşmak | memiya- |
| tuppi | tablet | Akadçadan ödünç |
| atta | baba | |
| anna | anne | |
| ekku | at | ekku-; Hint-Avrupa *ekwos |
| suppi | kutsal, saf | šuppi- |
| ishiul | antlaşma, sözleşme | išḫiul- |
| hattusa | Hattuşa | Hitit başkenti, bugünkü Boğazkale |
| nesili | Hititçe | Hititlerin kendi dillerine verdiği ad: 'Neşa dili' |
| tarhunna | Tarhunna, fırtına tanrısı | Hitit panteonunun başı |
| arinna | Arinna güneş tanrıçası | Devletin baş tanrıçası |
| panku | meclis | Hitit soylular meclisi |
| gal | büyük, baş | unvan öneki |
| lugal2 | kral | Sumerce logogram olarak yazılır |
| uttar | söz, mesele | |
| pedan | yer | |
| wellu | çayır | |
| gimra | kır, tarla | |
| hassa | ocak, aile | ḫašša |
| tuzzi | ordu | |
| kururi | savaş, düşmanlık | |
| takshul | barış, antlaşma | takšul |
| linkiya | yemin | |
| wastul | günah, suç | waštul |
| ed | yemek | ed- · Latince 'edere' akrabası |
| eku | içmek | eku- |
| pai | vermek, gitmek | pai- |
| da | almak | dā- |
| kuen | öldürmek, vurmak | kuen- · Sanskrit 'han-' akrabası |
| au | görmek | au- |
| istamas | duymak | ištamaš- |
| kane | tanımak, bilmek | kane- |
| suppiyahh | arındırmak | šuppiyaḫḫ- |
| kadesh | Kadeş | MÖ 1274'te Mısır ile yapılan, tarihin ilk yazılı barış antlaşmasına varan savaş |
MÖ 1650 – MÖ 1180 döneminde.
Çivi Yazısı (Sumer-Akad) ile yazılır.
Hint-Avrupa (Anadolu).