lingua Latina
Roma İmparatorluğu'nun dili; Batı biliminin 1700'lere dek ortak dili.
| Çağ | MÖ 700 – bugün |
|---|---|
| Dil ailesi | Hint-Avrupa (İtalik) |
| Bölge | Roma, Avrupa |
| Durum | çözüldü |
| Yazı | Latin Alfabesi |
| Ayrıca şu yazıyla da yazılır | Etrüsk / Eski İtalik |
| Kelime | Anlamı | Not |
|---|---|---|
| deus | tanrı | |
| dea | tanrıça | |
| rex | kral | |
| regina | kraliçe | |
| imperator | imparator, komutan | |
| homo | insan | |
| vir | erkek, yiğit | |
| femina | kadın | |
| mulier | kadın | |
| domus | ev | |
| urbs | şehir | |
| terra | toprak, yer | |
| caelum | gök | |
| aqua | su | |
| ignis | ateş | |
| ventus | rüzgâr | |
| sol | güneş | |
| luna | ay | |
| stella | yıldız | |
| dies | gün | |
| nox | gece | |
| annus | yıl | |
| tempus | zaman | |
| magnus | büyük | |
| parvus | küçük | |
| bonus | iyi | |
| malus | kötü | |
| caput | baş | |
| oculus | göz | |
| os | ağız, kemik | |
| manus | el | |
| pes | ayak | |
| cor | kalp | |
| vita | yaşam | |
| mors | ölüm | |
| verbum | söz, kelime | |
| lingua | dil | |
| liber | kitap, özgür | |
| scriba | kâtip | |
| mater | anne | |
| pater | baba | |
| filius | oğul | |
| filia | kız evlat | |
| frater | erkek kardeş | |
| soror | kız kardeş | |
| amicus | dost, arkadaş | |
| hostis | düşman | |
| canis | köpek | |
| equus | at | |
| bos | öküz, sığır | |
| ovis | koyun | |
| avis | kuş | |
| piscis | balık | |
| arbor | ağaç | |
| flos | çiçek | |
| lapis | taş | |
| aurum | altın | |
| argentum | gümüş | |
| ferrum | demir | |
| panis | ekmek | |
| vinum | şarap | |
| bellum | savaş | |
| pax | barış | |
| amor | aşk, sevgi | |
| veritas | gerçek, hakikat | |
| lex | yasa | |
| populus | halk | |
| miles | asker | |
| servus | köle | |
| via | yol | |
| templum | tapınak | |
| esse | olmak | |
| ire | gitmek | |
| venire | gelmek | |
| dicere | söylemek | |
| videre | görmek | |
| audire | duymak | |
| facere | yapmak | |
| scire | bilmek | |
| amare | sevmek | |
| dare | vermek | |
| ego | ben | |
| tu | sen | |
| nos | biz | |
| vos | siz | |
| salve | selam, merhaba | |
| vale | hoşça kal | |
| roma | Roma | |
| caesar | Sezar | |
| unus | bir, 1 | |
| duo | iki, 2 | |
| tres | üç, 3 | |
| quattuor | dört, 4 | |
| quinque | beş, 5 | |
| sex | altı, 6 | |
| septem | yedi, 7 | |
| octo | sekiz, 8 | |
| novem | dokuz, 9 | |
| decem | on, 10 | |
| centum | yüz, 100 | 'yüzyıl' = centuria |
| mille | bin, 1000 | 'mil' ölçüsü mille passus 'bin adım'dan |
| albus | beyaz | |
| niger | siyah | |
| ruber | kırmızı | |
| viridis | yeşil | |
| caeruleus | mavi, gök mavisi | caelum 'gök'ten |
| flavus | sarı | |
| purpureus | mor | imparatorluk rengi |
| mare | deniz | |
| mons | dağ | |
| flumen | nehir | |
| silva | orman | |
| ager | tarla | |
| hortus | bahçe | |
| insula | ada | |
| campus | ova, alan | |
| imber | yağmur | |
| nix | kar | |
| nubes | bulut | |
| fulmen | şimşek | |
| mane | sabah | |
| vesper | akşam | |
| hodie | bugün | |
| cras | yarın | |
| heri | dün | |
| nunc | şimdi | |
| semper | daima, her zaman | |
| numquam | asla | |
| aeternus | ebedi, sonsuz | |
| senatus | senato | senex 'yaşlı'dan: yaşlılar meclisi |
| consul | konsül | Cumhuriyet'in iki yıllık seçilmiş başı |
| civis | yurttaş | civitas 'yurttaşlık, devlet' |
| legio | lejyon | yaklaşık 5000 asker |
| centurio | yüzbaşı | |
| gladius | kılıç | gladyatör sözcüğünün kökü |
| scutum | kalkan | |
| hasta | mızrak | |
| navis | gemi | |
| currus | araba | |
| forum | meydan, forum | |
| domus2 | konut, hane | |
| ara | sunak | |
| sacerdos | rahip | |
| sacrificium | kurban | |
| fatum | kader | fari 'söylemek'ten: söylenmiş olan |
| fortuna | talih, baht | |
| virtus | erdem, cesaret | vir 'erkek'ten |
| honor | onur, şeref | |
| gloria | şan, ün | |
| libertas | özgürlük | |
| imperium | buyurma yetkisi, imparatorluk | |
| res publica | cumhuriyet, kamu işi | 'halkın işi' |
| ius | hak, hukuk | |
| culpa | suç, kabahat | |
| poena | ceza | 'ceza' ve 'pain' aynı kökten |
| spes | umut | |
| timor | korku | |
| ira | öfke | |
| gaudium | sevinç | |
| dolor | acı, keder | |
| somnus | uyku | |
| somnium | rüya | |
| anima | ruh, nefes | |
| mens | akıl, zihin | |
| ratio | akıl, hesap, oran | |
| natura | doğa | |
| edere | yemek | |
| bibere | içmek | |
| dormire | uyumak | |
| currere | koşmak | |
| ambulare | yürümek | |
| volare | uçmak | |
| sedere | oturmak | |
| stare | durmak | |
| scribere | yazmak | |
| legere | okumak, toplamak | |
| cantare | şarkı söylemek | |
| pugnare | savaşmak | |
| occidere | öldürmek | |
| vincere | yenmek | 'Veni, vidi, vici' |
| timere | korkmak | |
| velle | istemek | |
| vivere | yaşamak | |
| mori | ölmek | |
| iuppiter | Jüpiter | Roma panteonunun başı; Yunan Zeus'u |
| mars | Mars | Savaş tanrısı; Romalıların atası sayılır |
| venus | Venüs | Aşk tanrıçası |
| minerva | Minerva | Bilgelik tanrıçası; Yunan Athena'sı |
MÖ 700 – bugün döneminde.
Latin Alfabesi ile yazılır.
Hint-Avrupa (İtalik).