Diné bizaad
ABD'de en çok konuşulan yerli dil. II. Dünya Savaşı'nda Navajo 'kod konuşucuları' Pasifik'te hiç kırılamayan bir şifre sistemi kurdu.
| Çağ | MS ? – bugün |
|---|---|
| Dil ailesi | Na-Dene (Atabask) |
| Bölge | Arizona, New Mexico, Utah |
| Durum | çözüldü |
| Yazı | Latin Alfabesi |
| Kelime | Anlamı | Not |
|---|---|---|
| dine | Diné, halk | Diné · Navajoların kendi adı |
| dinebizaad | Navajo dili | Diné bizaad |
| yaateeh | merhaba, iyidir | yá'át'ééh |
| ahehee | teşekkürler | ahéhee' |
| hozho | uyum, güzellik, denge | hózhǫ́ · Navajo dünya görüşünün merkezi |
| nizhoni | güzel | nizhóní |
| hastiin | adam | hastiin |
| asdzaan | kadın | asdzáán |
| awee | bebek | awéé' |
| shima | annem | shimá |
| shizhee | babam | shizhé'é |
| to | su | tó |
| ko | ateş | kǫ' |
| nahasdzaan | toprak, Toprak Ana | nahasdzáán |
| yadilhil | gök | yá'diłhił |
| johonaaei | güneş | jóhonaa'éí |
| tlehonaaei | ay | tł'éhonaa'éí |
| so | yıldız | sǫ' |
| dzil | dağ | dził · dört kutsal dağ Navajo yurdunu çevreler |
| tse | taş, kaya | tsé |
| tsin | ağaç, odun | tsin |
| hooghan | ev | hooghan · geleneksel Navajo evi |
| lii | at | łį́į́' |
| leechaai | köpek | łééchąą'í |
| shash | ayı | shash |
| maii | çakal | mą'ii · hikâyelerin düzenbazı |
| atsa | kartal | atsá |
| dibe | koyun | dibé · Navajo ekonomisinin temeli |
| naadaa | mısır | naadą́ą́' |
| lichii | kırmızı | łichíí' |
| lizhin | siyah | łizhin |
| ligai | beyaz | łigai |
| litso | sarı | łitso |
| dootlizh | mavi, turkuaz | dootł'izh |
| nitsaa | büyük | nitsaa |
| yazhi | küçük | yázhí |
| taalai | bir, 1 | t'ááłá'í |
| naaki | iki, 2 | naaki |
| taa | üç, 3 | táá' |
| dii | dört, 4 | dį́į́' · kutsal sayı |
| ashdla | beş, 5 | ashdla' |
| neeznaa | on, 10 | neeznáá |
MS ? – bugün döneminde.
Latin Alfabesi ile yazılır.
Na-Dene (Atabask).